काठमाडौं, भदौ ३१ गते । भोटेकोशी बाढीको विपद्मा मृत्यु हुनेको संख्या १ हजार ३ सय ८६ पुगेको छ भने नेपालतर्फ अझै ५ हजार १ सय ३० भन्दा बढी व्यक्ति बेपत्ता रहेका छन्। गत अगस्ट २६ मा रसुवा–चीन सीमा क्षेत्रमा हिमाली क्षेत्रमा आएको ठूलो पहिरो तथा हिमनदीजन्य घटनापछि भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीले रसुवासहित आसपासका जिल्लामा ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको हो।
बाढीले रसुवाको स्याफ्रुबेँसी, टिमुरे, रसुवागढी क्षेत्रसँगै विभिन्न जलविद्युत् आयोजना, सडक, पुल तथा बस्तीमा व्यापक क्षति पुर्याएको छ। रसुवा जिल्लामा मात्रै १८५ भन्दा बढीको मृत्यु पुष्टि भएको पछिल्लो विवरणमा उल्लेख छ। चितवन, नवलपरासी पूर्व, नवलपरासी पश्चिम र नुवाकोटलगायत जिल्लामा पनि ठूलो संख्यामा शव फेला परेका छन्।
विपद्पछि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी तथा अन्य उद्धार टोलीले हेलिकोप्टर र स्थलमार्गबाट खोज तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका छन्। पछिल्लो सरकारी विवरणअनुसार हजारौँ मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा उद्धार गरिएको छ। सेप्टेम्बर ६ सम्म मात्रै १३ हजार १ सय ४ जना मानिसको उद्धार गरिएको सरकारी विवरण सार्वजनिक भएको थियो।
बाढीमा फसेका व्यक्तिको खोजीका क्रममा जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङबाट समेत जीवितै उद्धार गरिएको थियो। अपर त्रिशूली–३ ए जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा नौ दिनसम्म फसेका सञ्जय साहलाई उद्धार गरिएको घटना यो विपद्को सबैभन्दा उल्लेखनीय उद्धारमध्ये एक बनेको छ।
बेपत्ताको संख्या ठूलो रहेकाले आफन्तको पहिचान तथा शव खोजीका लागि डीएनए परीक्षणसमेत अघि बढाइएको छ। सडक तथा पुल बग्नुका साथै ठूलो परिमाणमा माटो र भग्नावशेष थुप्रिएकाले दुर्गम क्षेत्रमा खोजी तथा उद्धार कार्य अझै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। नेपाली सेनाले चीनबाट प्राप्त उद्धार तथा राहत ड्रोनसमेत प्रयोग गरेर पहुँच कठिन भएका क्षेत्रमा राहत सामग्री पुर्याउने र खोजी कार्यलाई सहयोग गरिरहेको छ।
यस विपद्पछि रसुवा–भोटेकोशी क्षेत्रको पुनर्निर्माण, बेपत्ताको खोजी, शव पहिचान र विस्थापित परिवारको पुनर्स्थापनालाई मुख्य चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ। सरकारले उद्धारसँगै राहत र पुनर्निर्माणका कामलाई अगाडि बढाइरहेको जनाएको छ।
